Elde yıkarken kullandığınız su ılıktır, deterjan yumuşaktır ve kap birkaç dakika sonra kurulanır. Bulaşık makinesinde ise kap bir saatten uzun süre yüksek sıcaklıkta, alkali bir deterjan çözeltisinin altında kalır ve program boyunca nemli ortamda bekler. Bu üç koşul çoğu porselen, cam ve paslanmaz çelik için sorun değildir; ancak gözenekli, ince kaplamalı veya oksitlenmeye yatkın malzemeler için oldukça zorlayıcıdır.
Keçiören’de yerinde yaptığımız kontrollerde “makine kapları bozuyor” şikâyetinin çoğu zaman makineyle değil, kabın malzemesiyle ilgili olduğunu görüyoruz. Aşağıda hangi kapların neden makineye girmemesi gerektiğini, hangilerinin şartlı olarak yıkanabileceğini ve yanlış yüklemenin makineye ne gibi zarar verdiğini anlatıyoruz.
Zararın üç kaynağı
Yüksek sıcaklık
Yıkama ve kurutma sıcaklığı ahşabı çatlatır, plastiği deforme eder, yapıştırılmış sapları gevşetir. Isı, üst sepette ve rezistansa yakın bölgede daha etkilidir.
Alkali deterjan
Makine deterjanları elde yıkama sabunundan çok daha bazik. Alüminyum ve gümüş bu ortamda kimyasal tepkimeye girip matlaşır veya kararır.
Uzun süreli nem
Program bittikten sonra bile kap bir süre nemli kalır. Ahşap, dökme demir ve bazı çelik alaşımları bu sürede su çeker ya da paslanır.
Adım adım ne yapmalısınız?
Yükleme yaparken şu sırayla karar verin.
- Kabın altındaki veya ambalajındaki “bulaşık makinesinde yıkanabilir” işaretini arayın. Üretici böyle bir bilgi vermiyorsa kabı makineye koymadan önce elde yıkamayı tercih edin.
- Ahşap sap, ahşap kesme tahtası ve ahşap kaşıkları ayırın. Ahşap suyu emer, kuruma sırasında lifleri kabarır ve kısa sürede çatlar; yapıştırılmış ahşap saplar ise ayrılır.
- Dökme demir tavaları ve çelik bıçakları ayırın. Dökme demirin yüzeyindeki yağ tabakası yıkamada kalkar ve altındaki demir hemen paslanmaya başlar.
- Kaplamalı yapışkan yüzeyli tavaları elde yıkayın. Kaplama ısı ve alkali deterjanla zamanla mikro çatlaklar oluşturur; kaplama zarar gördüğünde tava kullanılamaz hâle gelir.
- İşlem görmemiş alüminyum kapları, cezveleri ve kek kalıplarını ayırın. Alüminyum alkali ortamda oksitlenir ve mat, gri, bazen siyaha yakın bir yüzey oluşur; bu değişim geri döndürülemez.
- Kristal, el boyaması porselen ve altın-gümüş yaldızlı kapları ayırın. Kurşunlu kristal ısı şokuyla çatlar, yaldız ve dekor birkaç yıkamada solar veya tamamen kalkar.
- Gümüş çatal-bıçakla paslanmaz çeliği aynı sepet gözüne koymayın. İki metal ıslak ortamda temas ettiğinde gümüşte kararma ve çelikte leke oluşabilir.
- Termos, yalıtımlı bardak ve çift cidarlı kapları ayırın. Cidar arasına giren su tahliye olamaz; yalıtım bozulur ve içeride kalıcı buğu oluşur.
- Etiketli kavanoz ve şişeleri makineye koymayın. Çözünen etiket ve yapıştırıcı filtreyi ve tahliye pompasını tıkar; bu, makinenin gerçekten arızalanmasına yol açan en yaygın yükleme hatasıdır.
Malzemeye göre risk ve doğru yöntem
Aşağıdaki tablo yön göstermek içindir. Kesin değerlendirme her zaman cihazın kendi kullanım kılavuzu ve yerinde yapılan kontrolle yapılır; uyarı sembolleri ve teknik değerler modelden modele değişir.
| Malzeme / kap | Makinede ne olur | Doğru yöntem |
|---|---|---|
| Ahşap kaşık, kesme tahtası | Su çeker, lifler kabarır, çatlar ve deforme olur | Ilık suyla elde yıkayın, hemen kurulayın |
| Dökme demir tava | Koruyucu yağ tabakası kalkar, yüzey paslanır | Elde yıkayıp kurutun, ince yağ sürün |
| İşlem görmemiş alüminyum | Alkali deterjanla oksitlenir, matlaşır ve kararır | Elde, nötr deterjanla yıkayın |
| Yapışmaz kaplamalı tava | Kaplama ısı ve kimyasalla zamanla yıpranır | Ilık su ve yumuşak sünger |
| Kurşunlu kristal | Isı şokuyla çatlar, yüzeyde kalıcı matlık oluşur | Elde, ılık suyla yıkayın |
| Yaldızlı / el boyaması porselen | Dekor ve yaldız solar, kenarlardan kalkar | Elde yıkayın ya da varsa hassas program |
| Gümüş çatal-bıçak | Kararır; çelikle temas ederse leke bırakır | Ayrı yıkayın, hemen kurulayın |
| Termos, çift cidarlı bardak | Cidar arasına su kaçar, yalıtım bozulur | Elde yıkayın, ağzı aşağıda kurutun |
| Etiketli kavanoz, şişe | Etiket çözünür, filtreyi ve pompayı tıkar | Etiketi sökün ya da elde yıkayın |
| İnce ısıya dayanıksız plastik | Üst sepette bile deforme olabilir | Yalnızca “makinede yıkanabilir” ibaresi varsa üst sepete koyun |
Aynı kap neden bir evde bozuluyor, diğerinde bozulmuyor?
Hasarın ortaya çıkma hızı üç şeye bağlıdır: seçilen programın sıcaklığı, kabın sepette durduğu yer ve suyun sertliği. Yüksek sıcaklıkta çalışan yoğun programda alüminyum bir kek kalıbı birkaç yıkamada matlaşabilirken, düşük sıcaklıklı bir programda aynı değişim aylar sürebilir. Aynı şekilde ısıtıcıya yakın bölgede duran ince plastik kap deforme olurken üst sepetteki aynı kap sağlam kalabilir.
Su sertliği de belirleyicidir. Sert suda kireç, kabın yüzeyindeki mikro çatlaklara yerleşir ve özellikle cam eşyada geri döndürülemez bir matlık oluşturur. Bu matlık kireç lekesi değildir; camın yüzeyinde oluşan aşınmadır ve silinerek çıkarılamaz. Bu yüzden ince bardaklar için hassas programı seçmek ve tuz–parlatıcı ayarını doğru tutmak, kabın ömrünü doğrudan uzatır.
Yanlış yükleme yalnızca kaba değil makineye de zarar verir. Çözünen etiketler, tavadan kalkan kaplama parçaları ve kırılan cam kırıntıları filtre bölgesinde birikip tahliye pompasına ulaşır. Servis kayıtlarımızda tahliye şikâyetiyle açtığımız makinelerin bir bölümünde pompa kanadına dolanmış etiket ya da sıkışmış küçük cam parçası buluyoruz. Yani “hangi kap makineye girer” sorusu bir estetik meselesi değil, cihazın ömrüyle ilgili bir konudur.
Servis gerektiren durumlar
Yanlış yükleme sonrası şu belirtiler görülüyorsa cihaz kontrolü gerekir.
- Makine su boşaltmıyor veya tabanda su kalıyorsa filtre ve tahliye pompasında yabancı cisim olabilir; zorlayarak çalıştırmayın.
- Program sırasında metalik sürtünme veya tıkırtı sesi geliyorsa püskürtme koluna ya da pompaya bir parça kaçmış olabilir.
- Makinenin içinde kırılan bir bardağın parçaları toplandığı hâlde çalışma sesi değiştiyse filtre altı ve pompa haznesi açılıp kontrol edilmelidir.
- Alüminyum kap yıkandıktan sonra iç yüzeyde gri-siyah kalıntı kaldıysa yalnızca temizlik değil, tahliye hattının da kontrolü uygun olur.
- Sepet telleri paslanmaya başladıysa kaplama zarar görmüştür; sepet değişimi ya da tel koruma uygulaması gerekir, aksi hâlde pas kaplara bulaşır.
Bu tür durumlarda Keçiören bulaşık makinesi tamiri sayfamızı inceleyebilir veya doğrudan +90 530 743 06 86 numarasından bize ulaşabilirsiniz.
Kapları ve makineyi birlikte korumak için
- Yeni aldığınız her kabın altındaki bakım simgelerine bir kez bakın; “makinede yıkanabilir” ibaresi yoksa varsayılan olarak elde yıkayın.
- İnce bardakları üst sepete, birbirine değmeyecek şekilde yerleştirin. Temas noktaları hem çatlama hem matlaşma başlangıcıdır.
- Ağır tencere ve tepsileri alt sepete, kirli yüzü püskürtme koluna dönük yerleştirin; üst sepete koymak hem yıkamayı hem sepet mekanizmasını zorlar.
- Kesme tahtası ve ahşap kaşıkları makineye alışkanlıkla atmayın; bir kez atılan ahşap ürün genellikle ilk yıkamadan sonra geri dönüşü olmayan iz alır.
- Kırık cam oluştuğunda makineyi çalıştırmadan önce filtre bölgesini elle kontrol edin.
- Sepet tellerinde kalkan kaplama gördüğünüzde ucuz bir tel koruma seti ile kapatın; pas hem kapları hem gövdeyi lekeler.
Sıkça sorulan sorular
Paslanmaz çelik tencereyi makinede yıkayabilir miyim?
Genellikle evet. Ancak uzun süre makinede beklerse ve suyunuz sertse mat lekeler oluşabilir. Program biter bitmez çıkarıp kurulamak en iyi sonucu verir.
Plastik saklama kapları neden deforme oluyor?
Isıya dayanıklılığı düşük plastikler kurutma aşamasındaki sıcaklığa dayanamaz. “Makinede yıkanabilir” ibaresi olan kapları üst sepete koyun; ısıtıcıya yakın alt bölge plastik için uygun değildir.
Alüminyum kararması geri döndürülebilir mi?
Yüzeydeki oksit tabakası kimyasal bir değişimdir; parlatma ürünleriyle kısmen açılabilir ama ilk hâline dönmez. En doğrusu alüminyum kapları makineye hiç koymamaktır.
Bıçakları makinede yıkamak körletir mi?
Yüksek sıcaklık ve deterjan, ağzın keskinliğini zamanla azaltır ve ahşap saplı bıçaklarda sap ayrılır. Kaliteli bıçakları elde yıkayıp kurulamak ömrünü belirgin şekilde uzatır.
Kaplaması kalkmış tavayı kullanmaya devam edebilir miyim?
Kaplama kalkmışsa tava amacına uygun çalışmaz; yiyecek yapışır ve altındaki metal doğrudan temas eder. Bu tür tavaların değiştirilmesi daha doğrudur.
İlgili yazılar ve hizmet sayfaları
Makineye yabancı cisim kaçtıysa
Etiket, cam kırığı veya kaplama parçası tahliye hattına ulaştığında makineyi çalıştırmayı denemek pompayı zorlar. Keçiören ve çevresinde filtre, pompa ve tahliye hattı kontrolü için bize ulaşabilirsiniz.
Keçiören ve çevresinde aynı gün yerinde servis veriyoruz. Cihazınızı telefonda tarif etmeniz yeterli.