Fırın düğmesinin etrafındaki küçük simgeler çoğu mutfakta ezbere kullanılır: hep aynı ayar, hep aynı derece. Oysa her simge fırının içinde farklı bir ısıtıcıyı ya da farklı bir hava düzenini devreye sokar. Alt-üst ısıtmada tabandaki ve tavandaki rezistanslar birlikte çalışır; ısı kendi kendine yükselir ve fırının üst bölgesi alt bölgesinden daha sıcak olur. Turbo konumunda arka duvardaki fan dönmeye başlar ve sıcak havayı bütün hacme yayarak bu farkı küçültür. Izgarada ise yalnızca üst rezistans yüksek güçte yanar ve ısıyı doğrudan yemeğin yüzeyine verir.
Keçiören’de “fırın düzgün pişirmiyor” diye gittiğimiz evlerin bir kısmında cihaz tamamen sağlam çıkıyor; sorun, yemeğe uymayan bir ayarın seçilmiş olması. Bu yazıda fonksiyonları teknik tanımlarla değil, mutfakta karşılaşacağınız durumlarla anlatıyoruz.
Alt-üst ısıtma
Fan çalışmaz, iki rezistans birlikte ısıtır. Durgun ve nemli bir sıcaklık oluşur; kabarması gereken hamurlar bu ortamı sever.
Turbo fan
Sıcak hava sürekli hareket eder. Raflar arasındaki sıcaklık farkı azalır, yüzey daha çabuk renk alır, birden çok tepsi birlikte pişebilir.
Izgara
Sadece üstten, yoğun ısı gelir. Yüzeyi kızartmak, peyniri eritmek ve son rengi vermek içindir; yemeğin içini pişirmek için değil.
Mutfaktaki durumlara göre doğru ayar
Kek, pandispanya ya da sufle yapıyorsunuz
Alt-üst ısıtmayı seçin ve tek tepsi kullanın. Fanın oluşturduğu hava akımı, hamur henüz yükselirken yüzeyini kurutur; içi kabarmaya devam ederken üst kabuk çatlar. Tarifiniz özellikle “fanlı” demiyorsa, kabarmaya dayanan tariflerde fanı kapalı tutmak daha güvenlidir.
Aynı anda iki tepsi kurabiye ya da poğaça pişireceksiniz
Turbo fanı açın. Tepsileri fırının orta katlarına, arada boşluk kalacak şekilde yerleştirin ve fırının yan duvarlarına dayamayın. Fan sıcaklığı dengelese de tam eşitlik beklemeyin; pişirmenin yarısında tepsilerin yerini değiştirmek çoğu fırında belirgin fark yaratır. Alt-üst ısıtmada iki tepsi kullanırsanız üstteki çok daha hızlı kızarır.
Fırın patates ya da sebze, üstü çıtır olsun istiyorsunuz
Yine turbo. Dolaşan hava yüzeydeki nemi taşıdığı için kızarma ve çıtırlık artar. Bu özellik, kurumasını istemediğiniz yemeklerde dezavantaja dönüşür; öyle yemekleri kapaklı kapta ya da üstü folyoyla örtülü pişirip son aşamada açın.
Pizza ya da tartın tabanı yumuşak kalıyor
Fırınınızda “turbo + alt ısıtma” varsa onu kullanın; fan havayı dolaştırırken alttaki rezistans tabana ek ısı verir. Altı ıslak kalan turtalarda yalnızca alttan ısıtan fonksiyon da işe yarar.
Köfte, tavuk kanat, balık ya da gratenin üstü renk alsın istiyorsunuz
Izgarayı yalnızca son dakikalarda devreye alın. Önce turbo veya alt-üst ile içini pişirin, ardından tepsiyi üst rafa taşıyıp ızgaraya geçin ve fırının başından ayrılmayın; bu ayarda yüzey birkaç dakikada yanabilir.
Bütün tavuk ya da kalın bir et parçası pişiriyorsunuz
Modelinizde “fanlı ızgara” ya da “turbo ızgara” varsa tercih edin. Fan sayesinde üst rezistansın ısısı yalnızca yüzeyde kalmaz, parçanın etrafına dağılır.
Turbo neden daha hızlı pişirir?
Hareketsiz sıcak hava ısıyı yemeğe yavaş aktarır. Fansız fırında yemeğin çevresinde ısı geçişini yavaşlatan, görece sakin bir hava katmanı oluşur. Fan bu katmanı sürekli dağıtır ve yüzeye ulaşan ısı artar. Sonuç: göstergede aynı derece yazsa bile daha hızlı pişen ve daha çabuk renk alan bir yemek. Bu yüzden turbo kullanırken tarifteki dereceyi bir miktar düşürmek gerekir; düşürülmezse dışı kızarırken içi pişmemiş kalabilir. Doğru farkı kendi fırınınızda birkaç denemeyle bulmanız en sağlıklısı.
Fonksiyon karşılaştırma tablosu
Tablo yön göstermek için hazırlandı. Simgeler ve teknik değerler modele göre değiştiğinden kendi cihazınızın kılavuzunu esas alın.
| Ayar | Çalışan parçalar | En iyi sonuç verdiği yemekler |
|---|---|---|
| Alt-üst ısıtma | Alt ve üst rezistans, fan kapalı | Kek, ekmek, sufle, kabaran hamur işleri |
| Turbo fan | Fan ve arka halka rezistans | Kurabiye, poğaça, fırın sebze, çok tepsili pişirme |
| Turbo + alt ısıtma | Fan, alttan destekle | Tabanı çıtır olması gereken pizza ve tartlar |
| Izgara | Yalnızca üst rezistans, yüksek güç | Üst kızartma, tost, peynir eritme, gratin |
| Fanlı ızgara | Üst rezistans ve fan | Bütün tavuk, kalın et parçaları |
| Alt rezistans | Sadece alttan ısı | Altı ıslak kalan turta ve tart tabanı |
| Buhar destekli | Modele göre hazneden nem | Ekmek kabuğu, kurumaması istenen etler |
Fonksiyon kullanırken yapılan hatalar
- Turboda tarif derecesini aynen kullanmak: Yüzey erken kızarır, iç çiğ kalabilir.
- Fanın önünü kapatmak: Arka duvardaki fan ızgarasının önüne tepsi dayamak ya da folyo germek hava emişini keser; fan işe yaramaz hale gelir.
- Izgarayı baştan sona kullanmak: Üst yanar, iç pişmez.
- Kapak konusunda genel kurala uymak: Izgarada kapağın kapalı mı aralık mı olacağı üreticiye göre değişir; kılavuzunuzdaki talimatı izleyin.
- Kirli fırında turbo kullanmak: İçerideki yağ birikintisi ısı dağılımını bozar, fan da kokuyu bütün hacme yayar.
- Izgaradan sonra kapağı ardına kadar açıp soğutmak: Ani sıcaklık değişimi conta ve menteşeleri yorar.
- Yeni fırına eskisi gibi güvenmek: Her fırının gerçek sıcaklığı göstergeden farklı olabilir; ilk pişirmelerde tarif süresinden önce kontrol edin.
Ayar doğru ama sonuç yanlışsa: arıza belirtileri
- Turbo seçili olduğu halde fan sesi duyulmuyorsa; fan motoru ya da beslemesi arızalı olabilir. Fan dönmeyen fırında raflar arası fark büyür.
- Fan dönüyor ama fırın ısınmıyorsa; turbo fonksiyonunun halka rezistansı devreden çıkmış olabilir.
- Fanlı konumda metal sürtünmesi ya da vınlama geliyorsa; fan kanadı arka sacı sıyırıyor ya da yatak aşınmış olabilir.
- Izgarada üst rezistansın sadece bir kısmı kızarıyorsa; rezistans kopmak üzeredir ve kopan uç kısa devre yapabilir.
- Düğmeyi hangi konuma getirirseniz getirin fırın hep aynı şekilde çalışıyorsa; fonksiyon şalterinin (komütatör) kontakları yanmış olabilir.
Böyle bir belirti görürseniz fırın ve ocak onarımı için hazırladığımız sayfaya göz atabilir ya da doğrudan +90 530 743 06 86 numarasını arayabilirsiniz.
Fırın fonksiyonlarıyla ilgili sorular
Turbo fanda dereceyi ne kadar düşürmeliyim?
Kesin bir sayı vermek doğru olmaz; fırından fırına değişir. Tarifteki dereceyi bir miktar indirerek başlayın, birkaç denemeyle kendi fırınınıza uygun farkı belirleyin.
Keki fanlı pişirirsem ne olur?
Pişer ama yüzey erken kuruyup çatlayabilir ve kabarma zayıf kalabilir. Tek tepsi kek için alt-üst ısıtma daha iyi sonuç verir.
Alt-üst ısıtmada iki tepsi koyarsam ne olur?
Üstteki tepsi belirgin biçimde önce kızarır. Mecbursanız pişirmenin ortasında tepsilerin yerini değiştirin; ama çok tepsili pişirmenin asıl ayarı turbodur.
Fanlı fırında yemeğim neden kuru oluyor?
Hareket eden hava yüzeydeki nemi alır. Kurumasını istemediğiniz yemekleri kapaklı kapta ya da folyoyla örterek pişirin, son aşamada üstünü açın.
Fırınımın fanı dönmüyor, yine de kullanabilir miyim?
Alt-üst ısıtmayla pişirmeye devam edebilirsiniz, ancak turbo ayarında sonuç düzensiz olur. Fanın neden durduğunu öğrenmek için motor ve besleme hattının ölçülmesi gerekir.
Okumak isteyebileceğiniz yazılar
Bir fonksiyon çalışmıyorsa
Fan dönmüyor, ızgara kızarmıyor ya da düğme hangi konumda olursa olsun fırın aynı çalışıyorsa rezistans ve şalterin ölçülmesi gerekir. Keçiören ve çevresinde adresinize geliyoruz.
Keçiören ve çevresinde aynı gün yerinde servis veriyoruz. Cihazınızı telefonda tarif etmeniz yeterli.
Bu arıza kendi kendine çözülmüyorsa Keçiören Fırın ve Ocak Tamiri sayfamızdan çalışma şeklimizi ve fiyatlandırmayı inceleyebilirsiniz.